Wiercenie w stali nierdzewnej: parametry
Wiercenie w stali nierdzewnej to wyzwanie przez twardość i niską przewodność cieplną materiału. Kluczowe parametry to niskie obroty do 800/min, prędkość skrawania 8-20 m/min dla austenitów oraz obowiązkowe chłodzenie emulsją. Poznaj wiertła z kobaltem, posuw 0,03-0,10 mm/obr i technikę pecking, by uniknąć przegrzania i zacinania wiórów.

- Wiertła do stali nierdzewnej
- Prędkość skrawania stali nierdzewnej
- Posuw na obrót przy wierceniu
- Chłodzenie w stali nierdzewnej
- Pecking w głębokich otworach
- Kąt spirali wierteł nierdzewka
- Parametry dla austenitów i ferrytów
- Pytania i odpowiedzi: Wiercenie w stali nierdzewnej – parametry
Wiertła do stali nierdzewnej
Stal nierdzewna szybko niszczy zwykłe wiertła. Wybierz HSS-E z 5% kobaltu lub węglikowe HM z powłoką TiAlN. One wytrzymują utwardzanie materiału.
Dla średnic do 10 mm bierz wiertła dedykowane nierdzewce. Powłoka TiSiN redukuje tarcie. Unikaj tanich HSS bez dodatków.
Krok po kroku dobierz wiertło:
Zobacz także: Cennik wiercenia otworów w stali – ceny i warunki
- Sprawdź typ stali: austenit wymaga kobaltu.
- Dopasuj średnicę do otworu.
- Wybierz powłokę antyadhezyjną.
- Testuj na próbce przy Vc=12 m/min.
Większe średnice potrzebują sztywniejszych trzonków. To zapobiega wibracjom. Zawsze ostrz ostro.
Prędkość skrawania stali nierdzewnej
Prędkość skrawania Vc dla austenitów to 8-20 m/min. Obniż o 20-50% względem stali węglowej. Obroty n liczymy wzorem: n = (Vc x 1000) / (π x d).
Dla średnicy 8 mm i Vc=12 m/min wychodzi ok. 480 obr/min. Zaczynaj nisko. Dostosuj empirycznie.
Zobacz także: Jaki olej do wiercenia w stali – poradnik wyboru
Oblicz obroty
Użyj kalkulatora lub tabeli. Przykładowo, d=5 mm, Vc=15: n≈955, ale ogranicz do 800 max.
Tabela parametrów startowych:
| Średnica (mm) | Vc austenit (m/min) | n (obr/min) |
|---|---|---|
| 5 | 12 | 765 |
| 10 | 10 | 318 |
| 16 | 8 | 160 |
Za wysoka Vc pali wiertło w minutę. Monitoruj temperaturę.
Zobacz także: Cennik wiercenia otworów w stali Kraków
Posuw na obrót przy wierceniu
Posuw f to 0,03-0,10 mm/obr dla otworów do 10 mm. Wyższy ewakuuje wióry lepiej. Zbyt niski utwardza materiał.
Dla większych otworów idź do 0,15 mm/obr. Zwiększaj stopniowo. Słuchaj maszyny.
Zobacz także: Wiercenie w stali hartowanej: Techniki i porady
Ustaw posuw krokami:
- Start: 0,03 mm/obr.
- Obserwuj wióry: ciągłe i krótkie – OK.
- Dodaj 0,01 co próbę.
- Max: wg tabeli producenta.
- Dla głębokich: zmniejsz o 20%.
Balans f z Vc daje efektywność. Testuj na złomie.
Wysoki posuw skraca czas, ale wymaga chłodziwa.
Zobacz także: Zasady wiercenia w stali nierdzewnej – kluczowe wskazówki
Chłodzenie w stali nierdzewnej
Bez chłodziwa wiertło pali się po 30-60 s. Używaj emulsji 8-10% lub oleju CUT. Smaruje i chłodzi.
Emulsja wodna dla austenitów. Olej dla suchych prac. Ciśnienie 5-10 bar.
Zastosuj chłodzenie tak:
- Napełnij zbiornik świeżą mieszanką.
- Kieruj strumień na strefę skrawania.
- Spłukuj wióry co otwór.
- Filtruj ciecz regularnie.
Brak chłodziwa to 90% awarii. Zawsze włącz.
Pecking w głębokich otworach
W otworach >3xD wióry zacinają. Pecking: cofaj co 1-2x średnicy. Czyści i chłodzi.
Cykl: wbij, cofnij, wstrzyknij chłodziwo. Powtarzaj. Skraca żywotność narzędzia o połowę bez tego.
Technika pecking krok po kroku:
- Ustaw głębokość skoku: 1xD.
- Czas cofnięcia: 1-2 s.
- Licz cykli: wg głębokości.
- Dostosuj posuw w peckingu.
- Automat w CNC ułatwia.
Dla 20 mm głębokości: 10 cykli. Efekt? Czysty otwór.
Unikaj ciągłego wiercenia. To recepta na złamanie.
Kąt spirali wierteł nierdzewka
Kąt spirali 30-40° ewakuuje wióry z austenitów. Mniejszy kąt blokuje. Polerowany rowek pomaga.
Standard 24-30° dla stali, ale nierdzewka lubi 35°. Sprawdź specyfikację.
Dobierz kąt:
- Austenity: 30-40°.
- Polerowanie rowka: +20% ewakuacji.
- Test: wióry na zewnątrz.
- Unikaj >40°: słabsza sztywność.
To detalu, ale zmienia wszystko w głębokich pracach.
Parametry dla austenitów i ferrytów
Austenity (304,316): Vc 8-20 m/min, f 0,03-0,10. Ferryty (430,410): Vc 25-30, f wyższy o 30%.
Austenity utwardzają się, ferryty łagodniejsze. Zawsze kobaltowe wiertła.
Tabela porównawcza:
| Typ stali | Vc (m/min) | f (mm/obr) | Chłodzenie |
|---|---|---|---|
| Austenity | 8-20 | 0,03-0,10 | Emulsja 10% |
| Ferryty | 25-30 | 0,05-0,15 | Olej CUT |
Dostosuj parametry:
- Identyfikuj stop.
- Startuj konserwatywnie.
- Monitoruj opór.
- Zmieniaj Vc o 2 m/min.
- Pecking dla obu.
Różnice w przewodności decydują. Dostosuj pod maszynę.
Pytania i odpowiedzi: Wiercenie w stali nierdzewnej – parametry
-
Jakie prędkości obrotowe i skrawania stosować przy wierceniu w stali nierdzewnej austenitycznej?
Stal nierdzewna austenityczna (np. 304, 316) wymaga niskich lub średnich obrotów do 800 obr/min. Prędkość skrawania Vc powinna wynosić 8-20 m/min, co oznacza obniżenie o 20-50% w porównaniu do stali węglowej, aby uniknąć przegrzewania i utwardzania materiału.
-
Jakie wiertła wybrać do wiercenia w stali nierdzewnej?
Polecane są wiertła HSS-E z 5% kobaltu lub węglikowe (HM) z powłokami TiAlN lub TiSiN. Unikaj tanich HSS. Kąt wylotu spirali 30-40° i polerowany rowek ułatwiają ewakuację wiórów.
-
Czy chłodzenie jest konieczne przy wierceniu w stali nierdzewnej?
Chłodzenie jest obowiązkowe – stosuj emulsję 8-10% lub olej CUT. Bez chłodziwa wiertło pali się w 30-60 sekund, co prowadzi do awarii narzędzia.
-
Jakie posuwy i techniki stosować podczas wiercenia w stali nierdzewnej?
Posuw na obrót: 0,03-0,10 mm/obr dla średnic do 10 mm, do 0,15 mm/obr przy większych. Stosuj technikę pecking – cofaj wiertło co 1-2x średnicy otworu, aby usuwać wióry i chłodzić, zwłaszcza w głębokich otworach powyżej 3xD.