Co to jest legar? Definicja i zastosowanie

Redakcja 2026-01-06 23:11 | Udostępnij:

Jeśli budujesz taras lub odnawiasz podłogę w domu, szybko zauważysz, że legar to ta niepozorna, ale kluczowa belka, która trzyma wszystko w ryzach. Wyobraź sobie solidną podstawę pod deski, która zapobiega skrzypieniu i odkształceniom – to właśnie legar, pozioma belka nośna w konstrukcjach drewnianych. W tym tekście przyjrzymy się jego zastosowaniu w tarasach, rodzajom drewnianych wariantów, roli w stabilizacji oraz montażowi i trwałości, byś mógł świadomie wybrać rozwiązanie na lata.

co to jest legar

Zastosowanie legarów w tarasach

Legary w tarasach pełnią rolę fundamentu pod deski tarasowe, rozkładając ciężar na podłoże i zapewniając równomierne podparcie. Montowane poziomo w odstępach co 40-60 cm, tworzą szkielet, na którym układane są deski. Dzięki nim taras zyskuje stabilność nawet pod dużym obciążeniem, jak meble ogrodowe czy grupy gości. W konstrukcjach naziemnych legary podnoszą deski nad grunt, poprawiając wentylację i chroniąc przed wilgocią. Ich zastosowanie sięga też tarasów na dachach, gdzie integrują się z izolacją hydroizolacyjną.

W tarasach drewnianych legary zapobiegają kumulacji wody pod deskami, co minimalizuje ryzyko gnicia. Układane na bloczkach betonowych lub regulowanych stopach, dostosowują się do nierównego terenu. W nowoczesnych projektach łączą się z oświetleniem LED wbudowanym w szczeliny, dodając funkcjonalności. Wybór odpowiedniego przekroju legaru zależy od szerokości desek – szersze wymagają mocniejszego podparcia. Dzięki temu taras służy bezawaryjnie przez dekady.

Legary aluminiowe zyskują popularność w tarasach kompozytowych, ale drewniane pozostają klasyką ze względu na naturalny chwyt. W tarasach przydomowych ich montaż upraszcza pielęgnację, bo deski łatwo unoszą się podczas czyszczenia. Integracja z systemami odwodnienia zapobiega stojącej wodzie. W dużych przestrzeniach tarasowych legary łączone są w dłuższe odcinki za pomocą stalowych łączników, zachowując ciągłość konstrukcji.

Zobacz także: Podłoga na Legarach: Cena Montażu 2025

Przykłady konfiguracji tarasów

  • Taras naziemny: legary na bloczkach co 50 cm, deski modrzewiowe.
  • Taras dachowy: legary na podkładkach gumowych, z izolacją EPDM.
  • Taras przy basenie: legary impregnowane ciśnieniowo, odporne na chlór.

Rodzaje legarów drewnianych

Drewniane legary dzielą się przede wszystkim na gatunki, z których są wykonane, co wpływa na ich wytrzymałość i cenę. Najpopularniejsze to sosnowe, dostępne w klasach C24 i C30, idealne do standardowych tarasów dzięki niskiej wadze i łatwości obróbki. Modrzewiowe legary wyróżniają się naturalną odpornością na wilgoć, bez potrzeby dodatkowej impregnacji. Dębowe, choć droższe, oferują wyjątkową twardość, sprawdzając się w miejscach o dużym natężeniu ruchu.

Legary klejone warstwowo z kilku lameli zapewniają mniejszą skłonność do paczenia się niż lite drewno. Wersje czterostronnie strugane mają gładką powierzchnię, ułatwiając montaż desek. Impregnowane solami miedziowymi legary zyskują ochronę przed grzybami i owadami. Wybór klasy wytrzymałościowej zależy od rozpiętości – dłuższe przęsła wymagają wyższych klas jak GL28h.

Rozróżniamy też legary modyfikowane termicznie, gdzie drewno poddawane jest obróbce w wysokiej temperaturze, zyskując stabilność i brązowy kolor. Takie warianty tarasowe nie wymagają malowania i są ekologiczne. W podłogach wewnętrznych legary z drewna iglastego łączą się z płytami OSB dla dodatkowej sztywności. Różnorodność pozwala dopasować legar do każdego projektu.

Zobacz także: Podłoga na legarach: cena robocizny za m²

Porównanie rodzajów legarów

Zalety legarów w podłogach

W podłogach drewnianych legary tworzą ruszt, na którym opierają się deski lub panele, zapewniając izolację akustyczną i termiczną. Ich elastyczność tłumi dźwięki kroków, co jest kluczowe w domach z dziećmi. Wentylacja pod deskami zapobiega wilgoci, przedłużając żywotność podłogi. Legary pozwalają na regulację wysokości, wyrównując nierówności wylewki betonowej. Dzięki temu podłoga pozostaje sucha i stabilna przez lata.

Komfort użytkowania podłogi na legarach wynika z naturalnego chwytu drewna i braku zimnego podłoża. W starych domach legary wzmacniają stropy, dodając nośności bez gruntownego remontu. Łatwość demontażu ułatwia wymianę desek po latach. Podłogi na legarach integrują się z ogrzewaniem podłogowym, rozprowadzając ciepło równomiernie. To rozwiązanie łączy estetykę z funkcjonalnością.

Zalety obejmują też ekonomiczność – legary z drewna krajowego obniżają koszty transportu. W podłogach tarasowych wewnętrznych zapobiegają skrzypieniu dzięki ścisłemu spasowaniu. Ich modułowość pozwala na łatwe rozszerzanie powierzchni. Podłoga na legarach oddycha, regulując wilgotność pomieszczenia naturalnie.

W łazienkach czy kuchniach legary z wodoodpornego drewna chronią przed zalaniem. Ich grubość 4-6 cm zapewnia izolację od chłodu gruntu. Podłogi wielowarstwowe na legarach zyskują na sztywności, minimalizując ugięcia.

Rola legarów w stabilizacji

Legary stabilizują konstrukcję, przenosząc obciążenia z desek na fundamenty bez lokalnych zapadnięć. Rozstawione równomiernie, zapobiegają falistości powierzchni pod wpływem deszczu czy mrozu. W tarasach ich rola obejmuje kompensację rozszerzalności drewna, unikając pęknięć. Stabilizacja zależy od kotwienia – wkręty czy kotwy trzymają legary w miejscu podczas wiatru.

Podczas użytkowania legary rozkładają punktowe naciski, jak krzesła czy leżaki, na całą powierzchnię. Ich sztywność minimalizuje wibracje, zwiększając poczucie bezpieczeństwa. W podłogach zapobiegają ugięciom stropu, szczególnie w starszych budynkach. Rola stabilizacyjna wzrasta w wilgotnych warunkach, gdzie drewno mogłoby się odkształcać.

Legary z łącznikami stalowymi tworzą monolityczną ramę, odporną na ruchy gruntu. W tarasach dachowych stabilizują przed śniegiem, dystrybuując ciężar. Ich profil przekroju – prostokątny lub I-kształtny – optymalizuje nośność przy minimalnej wadze. Stabilizacja to gwarancja, że taras nie załamie się po latach.

Czynniki wpływające na stabilizację

  • Odstęp między legarami: 40-50 cm dla desek 145 mm.
  • Impregnacja: ochrona przed wilgocią.
  • Kotwienie: co 60 cm do podłoża.
  • Grubość: min. 4 cm dla tarasów zewnętrznych.

Wymagania dla legarów

Legary muszą spełniać normy wytrzymałościowe PN-EN 338, z klasą min. C24 dla konstrukcji nośnych. Wilgotność drewna nie powinna przekraczać 18%, by uniknąć skurczu po montażu. Przekrój standardowy to 4x10 cm lub 5x15 cm, zależnie od rozpiętości. Wymagana jest impregnacja ciśnieniowa solami lub olejami, szczególnie na zewnątrz. Powierzchnia powinna być strugana na gładko dla lepszego kontaktu z deskami.

Wymagania obejmują odporność na biokorozję – grzyby i owady – potwierdzoną certyfikatami. Dla tarasów blisko morza legary z drewna tropikalnego lub modyfikowanego termicznie. Długość odcinków max. 6 m, z łączeniem na zakładkę. Nośność oblicza się wg rozstawu desek i obciążenia użytkowego do 5 kN/m².

Legary pod sufity wymagają dodatkowej sztywności pionowej, z rozstawem co 60 cm. Wymagania środowiskowe faworyzują drewno z FSC, zrównoważone źródłowo. Grubość min. 3 cm dla wnętrz, 5 cm na zewnątrz. Kontrola wilgotności przed montażem jest kluczowa.

Montaż legarów pod deski

Montaż zaczyna się od przygotowania podłoża – wyrównania i ułożenia bloczków betonowych co 60 cm. Legary przycina się piłą tarczową do wymaganej długości, z zachowaniem kątów 90 stopni. Mocowanie do bloczków odbywa się na kotwy chemiczne lub wkręty rdzewoodporne. Odstęp między legarami dostosowuje się do szerokości desek – węższe pozwalają na większy rozstaw. Po ułożeniu sprawdza się poziom laserem.

Między legarami a deskami stosuje się klipsy dystansowe 5-8 mm dla wentylacji. W tarasach regulowane stopy pozwalają na dostosowanie wysokości do 1 m. Łączenie legarów na narożnikach za pomocą kątowników stalowych. Montaż w wilgotnych warunkach wymaga osuszenia drewna. Cały ruszt stabilizuje się przed układaniem desek.

Kroki montażu obejmują też impregnację świeżych cięć. W podłogach legary mocuje się do wylewki kołkami rozporowymi. Dla tarasów dachowych podkłada się maty antypoślizgowe. Czas montażu na 20 m² to 1-2 dni dla dwóch osób.

Kroki montażu krok po kroku

  • 1. Wytyczenie linii i bloczków.
  • 2. Przycięcie i impregnacja legarów.
  • 3. Ułożenie i poziomowanie.
  • 4. Mocowanie i sprawdzenie stabilności.
  • 5. Układanie desek z dystansami.

Trwałość legarów w budowie

Trwałość legarów zależy od jakości drewna i pielęgnacji – impregnowane sosnowe służą 20-30 lat, modrzewiowe nawet 50. Regularne olejowanie desek chroni legary przed wilgocią kapilarną. W konstrukcjach zewnętrznych trwałość wzrasta dzięki wentylacji. Stare legary w domach z lat 70. wciąż trzymają podłogi, po wymianie impregnatu. Ich żywotność oblicza się na podstawie klasy korozyjności.

W budowie modułowej legary z klejonego drewna nie pękają, zachowując kształt dekadami. Pielęgnacja obejmuje mycie wodą z octem i kontrolę łączeń. Trwałość w tarasach przydomowych przekracza 40 lat przy corocznej konserwacji. Drewno termicznie modyfikowane ignoruje cykle zamrażania-rozmrażania. Inwestycja w grubsze legary zwraca się brakiem remontów.

W sufitach legary z dębu wytrzymują zmiany wilgotności bez odkształceń. Trwałość podnosi się przez mostki termiczne w bloczkach. W dużych budowach legary z GLT służą wiekami, jak w historycznych stodołach. Ich odporność na obciążenia dynamiczne gwarantuje bezpieczeństwo. Pielęgnowane konstrukcje z legarami to dziedzictwo na pokolenia.

Badania pokazują, że legary z impregnacją solną tracą tylko 10% wytrzymałości po 25 latach ekspozycji. W suchych wnętrzach trwałość jest nieograniczona. Wybór certyfikowanego drewna minimalizuje ryzyko degradacji.

Pytania i odpowiedzi o legarach

  • Co to jest legar?

    Legar to pozioma belka nośna służąca jako podstawa pod deski podłogowe, tarasowe lub sufitowe w konstrukcjach budowlanych. Stanowi element podkonstrukcji, zapewniający stabilne podparcie desek.

  • Jakie jest główne zadanie legarów?

    Głównym zadaniem legarów jest stabilizacja i utrzymanie desek tarasowych lub podłogowych. Zapobiegają one odkształceniom, załamywaniu się powierzchni oraz skrzypieniu drewna podczas użytkowania.

  • Dlaczego legary muszą być mocne i wytrzymałe?

    Legary muszą być mocne i wytrzymałe, aby zapewnić długoterminową funkcjonalność całej konstrukcji. Solidna podstawa z legarów gwarantuje trwałość tarasu lub podłogi nawet przez kilkadziesiąt lat przy odpowiedniej pielęgnacji.

  • Gdzie stosuje się legary?

    Legary stosuje się przede wszystkim w podkonstrukcjach drewnianych tarasów, podłóg i sufitów. Są niezbędne do tworzenia stabilnych i komfortowych powierzchni, gdzie drewno zapewnia estetykę oraz wysoką jakość użytkowania.